Η δολοφονία του μαθητή Πανίκου Δημητρίου στις βρετανικές βάσεις

top, Ιστορία

Γενάρης 1975, έξι μήνες μετά το πραξικόπημα και την εισβολή, οι βρετανικές βάσεις σε συνεργασία με τις κατοχικές δυνάμεις, μεθοδεύουν την μεταφορά χιλιάδων Τουρκοκυπρίων  «του νότου» από τη βρετανική βάση Επισκοπής, στην Τουρκία κι από εκεί στα κατεχόμενα εδάφη, έτσι ώστε να ολοκληρωθεί ο εθνοτικός και εδαφικός διαχωρισμός, αλλά και να μονιμοποιηθεί η κατοχή και διχοτόμηση.

Αυτό έγινε παρά την θέληση πολλών Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι ζούσαν μέχρι τότε αρμονικά στις ίδιες γειτονιές με Ελληνοκύπριους, παρά τα τραγικά γεγονότα που είχαν προηγηθεί το 1974. Με εκβιαστικά διλλήματα τελικά που έθετε το κατοχικό καθεστώς, δέχτηκαν την απόφαση, όπως και η κυπριακή κυβέρνηση αργότερα (Αύγουστος 1975)

Ενδεικτικό είναι το παρακάτω βίντεο  όπου συγκινημένοι Ε/Κ και Τ/Κ αποχαιρετίζονται, όταν αναγκάζονται οι Τ/Κ να μεταφερθούν στις κατεχόμενες περιοχές.

Οι ενέργειες των βρετανών εξοργίζουν τον κυπριακό λαό, ιδιαίτερα την νεολαία που ξεσηκώνεται. Στις 17 Ιανουαρίου 1975 γίνεται μαζική κινητοποίηση έξω από τις αγγλικές βάσεις του ακρωτηρίου στην Λεμεσό, με μεγάλη συμμετοχή μαθητών.

Μόλις την προηγούμενη μέρα η βουλή, με ομόφωνο ψήφισμα διατύπωνε την θέση ότι, «η Βρετανία πλέον δεν νοείται να διατηρεί βάσεις και διευκολύνσεις στην Κύπρο».

Την μέρα που θα γινόταν η διαδήλωση, η εφημερίδα Χαραυγή» είχε κύριο άρθρο με αφορμή την απόφαση της βουλής, όπου έγραφε μεταξύ άλλων: «Έξω αμέσως οι Βρετανοί από την Κύπρο. Να φύγουν και αυτών αμέσως τα στρατεύματα. Να διαλυθούν οι βάσεις τους και να επιστρέψουν στον δικαιούχο λαό τα κυπριακά εδάφη, που διά της βίας κατακράτησαν και τα ονόμασαν κυρίαρχα…

Στην διαδήλωση οι μαθητές συγκρούονται με τους βρετανούς στρατιώτες που ρίχνουν δακρυγόνα για να διαλύσουν το πλήθος. Δεν μένουν όμως εκεί, καθώς όταν βλέπουν ότι ο κόσμος δεν υποχωρεί, βγάζουν τα τεθωρακισμένα. Επιτίθενται στους διαδηλωτές που εξαγριωμένοι τα πετροβολούν.

Όταν μαθητές προσπάθησαν να ακινητοποιήσουν ένα άρμα μάχης, αυτό καταπλάκωσε τον μαθητή Πανίκο Δημητρίου, πρόσφυγα από την Αμμόχωστο. Ο Πανίκος μετά την προσφυγοποίηση, συνέχισε το σχολείο στην Λεμεσό, ενώ σε ένα μήνα θα έκλεινε τα 18 (γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1957).

Ένας συμμαθητής του, ο Παύλος Τουμάζος θυμάται: «Το τεθωρακισμένο άρχισε να σαλτάρει ρυθμικά, 1-2 μέτρα μπροστά κάθε φορά. Κάποια στιγμή βλέπω τον Πανίκο να προσπαθεί να ’ρθει προς την άλλη πλευρά του τεθωρακισμένου. Σε ένα από αυτά τα σαλταρίσματα, η μπροστινή πλευρά έριξε κάτω τον Πανίκο και στο επόμενο σαλτάρισμα τον είχε καταπλακώσει ο μπροστινός τροχός. Αρχίσαμε να φωνάζουμε στον οδηγό. Ένας από μας κατάφερε να πεταχτεί πάνω στο τεθωρακισμένο και από τη θυρίδα προσπαθούσε να μιλήσει στον οδηγό. Αυτός συνέχισε τα σαλταρίσματα και τότε ο πίσω τροχός πέρασε ξανά πάνω από το κορμί του.

Πήραμε τον Πανίκο και τον πήγαμε στην πύλη, εξηγώντας τους τι έγινε. Μετά από λίγο τον πήραν μέσα στις βάσεις, στο νοσοκομείο, όμως δυστυχώς ήταν ήδη νεκρός.

Μετά την δολοφονία, ακολούθησαν οργισμένες διαδηλώσεις σε όλη την Κύπρο. Στην Λευκωσία διαδηλωτές πέταξαν στον δρόμο φωτογραφίες της Βασίλισσας Ελισάβετ, από το γραφείο της Βρετανικής Αρμοστείας, όπως δείχνει η πιο κάτω φωτογραφία.

Το ξέσπασμα της νεολαίας κατά των βρετανικών μεθοδεύσεων δεν ήταν ασύνδετο με το αντιιμπεριαλιστικό κλίμα που ήταν διάχυτο στην κυπριακή κοινωνία. Στη συλλογική συνείδηση του κυπριακού λαού είχε καταγραφεί ότι ο αμερικανοβρετανικός παράγοντας διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στην υλοποίηση του πραξικοπήματος και της εισβολής.

Στόχος ήταν να νομιμοποιηθεί η νατοϊκή «προτεκτορατοποίηση» της Κύπρου παραβιάζοντας την ανεξαρτησία της και οδηγώντας την κατάσταση σε ένα «ελληνοτουρκικό» διαμελισμό. Ο εθνοτικός, γεωγραφικός και διοικητικός διαχωρισμός της Κύπρου ως αποτέλεσμα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και της δράσης των ντόπιων σοβινιστών-εθνικιστών, δημιουργούσε τις «αντικειμενικές» προϋποθέσεις ούτως ώστε η όποια μελλοντική διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος να αντικατόπτριζε αυτές τις καινούριες «πραγματικότητες».

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.