Τι γίνεται επιτέλους με αυτές τις τράπεζες;

top, Κείμενα

Εν όψει των τελευταίων εξελίξεων, μέσα στην θολούρα  των γεγονότων, θα επιχειρήσουμε εν συντομία, να δείξουμε πως το κράτος και οι κυπριακές τράπεζες από το 2013, προσπαθούν να αποτινάξουν κάθε ευθύνη που τους βαραίνει για τον όγκο των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ), όπως επίσης και την στρατηγική τους να αποσύρουν την οποιαδήποτε συμμετοχή τους είτε με τα κόκκινα δάνεια είτε με τους ίδιους τους δανειολήπτες. Η σχεδιασμένη «απελευθέρωση» των καταχρεωμένων δανειοληπτών από το κράτος και τις τράπεζες, όσο και αν συγχρονίζει τους ισολογισμούς των τραπεζών με τους προβλεπόμενους ευρωπαϊκούς δείκτες, ξέρουμε ότι όχι μόνο δεν αποτελεί καμία πραγματική βελτίωση από την μεριά των δανειοληπτών που βρίσκονται στο εκβιασμό των τραπεζών, αλλά αντιθέτως, είναι μια πολιτική που σπρώχνει εκατοντάδες νοικοκυριά και ολόκληρες περιοχές στις ορέξεις του κερδοσκοπικού κεφαλαίου.

Ας ρίξουμε μια ματιά στο πως κινήθηκαν οι τράπεζες μέχρι σήμερα.

Το 2013 μετά την κατάρρευση των τραπεζών και ένταξη του κυπριακού κράτος στο μνημόνιο, ακολούθησαν μια σειρά γεγονότων (εκτοξεύτηκε η ανεργία, μειωθήκαν οι μισθοί, κόπηκαν επιδόματα κτλ) που οδήγησαν μαζικά τον κόσμο να σταματήσει να πληρώνει τις δόσεις του προς τις τράπεζες.

Το 2014, η κυπριακή βουλή, συνεπής στις μνημονιακές της υποχρεώσεις, ψήφισε νομοσχέδιο που επέτρεπε τις εκποιήσεις. Εδώ φαίνεται για πρώτη φορά εν μέσω κρίσης, ποιανού τα συμφέροντα είχε πρόθεση  η κυβέρνηση και η πλειοψηφία των βουλευτών να εξυπηρετήσουν. Επέλεξαν να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των τραπεζών, όχι επειδή ήταν δεμένα τα χέρια τους, όπως αναφωνούσαν τότε, αλλά γιατί ενώ υπήρχε διάχυτη μια κοινωνική κατακραυγή για το σημείο που μας οδήγησαν η τράπεζες και επικρατούσε μεγάλη ανησυχία για την εκποίηση της πρώτης κατοικίας -την οποία ανησυχία συζητούσαν επί μήνες μέσα στην βουλή- ξαφνικά μας παρουσιάζεται ένα νομοσχέδιο που απλά επιτρέπει εκποιήσεις χωρίς καμία νομική κάλυψη της πρώτης κατοικίας. Ενώ η συζήτηση περιστράφηκε έντονα γύρω από την προστασία της πρώτης κατοικίας, κατέληξε να ψηφίζεται νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις και να υπόσχεται μελλοντικά νομοσχέδιο για την κύρια κατοικία.

Η προστασία πρώτης κατοικίας περνά το 2015 με το λεγόμενο «πλαίσιο αφερεγγυότητας», που στην πραγματικότητα είναι και αυτό εργαλείο στα χέρια των τραπεζών. Δίνει δικαιώματα μονομερούς διαβούλευσης του χρέους, όπως επίσης σε ελάχιστες, εώς καμία των περιπτώσεων, δίνει κάποια ανάσα σε δανειολήπτες πρώτης κατοικίας. Η πρώτη κατοικία βρίσκεται στον αέρα και κανένας νόμος δεν υπάρχει ώστε να αποτρέπει τις εξώσεις οικογενειών.

Την ίδια χρονιά περνάει το νομοσχέδιο που επιτρέπει μαζική πώληση δανείων και δίνει ευκαιρία σε κυρίως ντόπιους επενδυτές (καθώς για δάνεια κάτω του 1 εκ. δεν επιτρέπεται η πώληση στο εξωτερικό) να αγοράσουν τα προβληματικά δάνεια τους.  Το νομοσχέδιο αυτό, αποτελεί ζωτικής σημασίας εργαλείο στις υπηρεσίες των τραπεζών. Η μαζική απαλλαγή ΜΕΔ δίνει την δυνατότητα στις τράπεζες για άμεση ρευστοποίηση από τα προβληματικά δάνεια και ταυτόχρονα οδηγεί τον δανειολήπτη, που διαχρονικά καταχρέωσε με ψηλά επιτόκια και πολλές φορές με παράνομες υπερχρεώσεις, στα ντόπια και ξένα funds. Με άλλα λόγια, έχουμε μια τυπική κίνηση του κεφαλαίου, ένα μοίρασμα επενδυτικών δραστηριοτήτων από τις επιχειρήσεις που αξιοποιούν τα κέρδη τους από  δάνεια, στις επιχειρήσεις που κερδοσκοπούν από την ακίνητη περιουσία. Γιατί η αγορά προβληματικού δανείου εκεί στοχεύει.

Το 2016, μετά το νομοσχέδιο για τις πωλήσεις δανείων από τις τράπεζες, ανοίγει η συζήτηση για την λεγόμενη τιτλοποίηση των δάνειων, που αποτελεί το αποκορύφωμα νεοφιλελεύθερης πολιτικής από την μεριά του κράτους. Η έκδοση ομολόγων και εισαγωγή των ενυπόθηκων περιουσιών στα χρηματιστήρια αποτελεί την πιο ακραία μορφή ορθολογικής διαχείρισης, καθώς μετατρέπει όλο το ανθρωπιστικό στοιχείο των κοινωνικών αναγκών σε απλούς λογιστικούς υπολογισμούς.

Ας μη ξεχνούμε ότι η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ξέσπασε και αυτή με την διόγκωση των χρηματιστηριακών  δραστηριοτήτων βασισμένη πάνω σε δάνεια και ακίνητη περιουσία. Η μετατροπή παγωμένων κεφαλαίων (δάνεια) σε λειτουργικά εργαλεία (τίτλους), ήταν η τελευταία μετάσταση μιας μεταφερόμενης κρίσης υπερσυσσώρευσης που είχε τις ρίζες της κάποιες δεκαετίες πίσω. Επομένως η τιτλοποίηση δανείων, όπου βύθισε όλο τον πλανήτη να είναι χρεωμένος στον ίδιο του τον εαυτό και σήμερα μας παρουσιάζεται πάλι ως λύση, δεν είναι τίποτα άλλο, από μια λύση του κεφαλαίου πάνω στις πλάτες μας.

Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο (2017,2018), με το επιχείρημα την ευρωπαϊκή πίεση, οι 3 συστημικές τράπεζες (Τρ. Κύπρου, Ελληνική, Συνεργατισμός) συγκροτούν κοινοπραξίες με εταιρίες που ειδικεύονται αποκλειστικά στην διαχείριση των «ΜΕΔ». Πλέον, οι εταιρίες-συνεργάτες των τραπεζών αναλαμβάνουν την διαχείριση των προβληματικών δανείων από μεριάς των τραπεζών και κάνουν  ακόμα ένα βήμα απομάκρυνσης από προβληματικούς δανειολήπτες, σπρώχνοντας τους στους νέους αγοραστές των δανείων τους.

Μέσα σε αυτό το έκρυθμο κλίμα τον τελευταίο καιρό βλέπουμε τις κινήσεις των τραπεζών και του κράτους να συνεχίζουν με συνέπεια την αποποίηση των ευθυνών τους από το ίδιο το πρόβλημα που οι ίδιοι δημιούργησαν.

Η τιτλοποιήση δανείων άρχισε πάλι να συζητείται και όπως κάθε φορά, το χαλί έρχονται να στρώσουν τα ΜΜΕ, με στατιστικές μελέτες, οίκους αξιολόγησης και συγχρονισμό με τους ευρωπαϊκούς δείκτες.  Ο συνεργατισμός πάει για ιδιωτικοποίηση και το 1,7 δις που φορτώθηκε ως χρέος το κράτος που με την σειρά του το φόρτωσε στον κόσμο της εργασίας,  φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο που ακολούθησε η Λαϊκή. Δηλαδή κοινωνικοποίηση των ζημιών που δημιουργούν οι τράπεζες και μετά πάει σε ιδιώτη. Επίσης, εν έτη 2018, η μετα-μνημονιακή Κύπρος, αρχίζει την αποπληρωμή του χρέους της προς την Ρωσία, ενώ σειρά έχει το 2020 η αποπληρωμή του δανείου προς την Τρόικα.

Να σημειωθεί εδώ, σε σχέση με το Συνεργατισμό, πως η διαδικασία που δρομολογείται για εξεύρεση επενδυτών, μέσω της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου και την επακόλουθη ιδιωτικοποίηση του ιδρύματος, αποτελεί στρατηγική διεργασία σύμπραξης ντόπιου κεφαλαίου, κυβέρνησης και ξένων επενδυτικών ταμείων. Η κρατικοποίηση που είχε γίνει με πρόσχημα, δήθεν, τη διάσωση του ιδρύματος είχε ως αποτέλεσμα να εκτοπιστούν τα μέλη-συνεργατιστές και να αναχθεί το κράτος σε θεσμικό «μεσάζοντα» που θα μεσολαβούσε για την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του ιδρύματος.

Ο Συνεργατισμός που στο ιστορικό πλαίσιο εμφάνισης του αποπειράθηκε να αποτελέσει λαϊκό-κοινωνικό ανάχωμα στη τοκογλυφία και τις ασύδοτες πρακτικές των τραπεζών, είχε μπει ήδη από τη δεκαετία του ’90 στο στόχαστρο του διεθνούς τραπεζικού κεφαλαίου (Β. Έκθεση ΔΝΤ, Απρίλης  1994). Βέβαια, ουδείς πρέπει να παραγνωρίζει τις κακές πρακτικές, την κακοδιαχείριση και τις στρεβλωτικές πολιτικές που ακολούθησε κατά καιρούς το Δ.Σ. συνεπεία των οποίων ήταν να οδηγηθεί το ίδρυμα προ κατάρρευσης. Αυτό έδωσε και την απαραίτητη αφορμή στη κυβέρνηση, για να προωθήσει πιο εύσχημα την «αναγκαιότητα» αλλαγής του μοντέλου ιδιοκτησίας του Συνεργατισμού. Να προσθέσουμε ότι τα περιουσιακά στοιχεία των δανειοληπτών που είναι υποθηκευμένα στο Συνεργατισμό (και εδώ βρίσκεται η διασύνδεση της εν δυνάμει ιδιωτικοποίησης με τη διαχείριση των ΜΕΔ) φτάνουν περίπου τα 10 δις.

Η προοπτική ελέγχου αυτών των περιουσιακών στοιχείων διανοίγει μια τεράστια ευκαιρία κερδοφόρας επένδυσης, και γι αυτό διάφορα επενδυτικά ταμεία (π.χ. Third Point) έχουν ήδη εκφράσει το ενδιαφέρον τους.  Το εν λόγω επενδυτικό ταμείο να αναφερθεί πως δραστηριοποιείται διεθνώς, ανάμεσα σε άλλα, στην κεφαλαιοποίηση οργανισμών που βρίσκονται είτε σε πτώχευση, είτε σε εταιρική αναδιάρθρωση. Είναι το ίδιο επενδυτικό ταμείο που εξαγόρασε μαζί με τη Wargaming την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου της Ελληνικής Τράπεζας, στην πώληση των μετοχών της το 2015.

Με βάση τα πιο πάνω όσο και αν κάποιοι θέλουν να ταυτίσουν τους οικονομικούς δείκτες με τις κοινωνικές ανάγκες, όσο και αν προσπαθούν κάποιοι να μας πείσουν ότι δεν υπάρχει άλλη λύση, τα γεγονότα δείχνουν ότι πάντα θα διαψεύδονται από τις ίδιες τους τις πράξεις. Γιατί πολύ απλά υγιής καπιταλισμός δεν υπάρχει. Τόσο η λεγόμενη ανάπτυξη όσο και η κρίση που φέρει μαζί του, είναι συνεχής  βία και εκμετάλλευση πάνω στην φύση και τον άνθρωπο, μια μηχανή καταστροφής που «καίει» ως καύσιμο την ζωντανή εργασία.

Για μας, η αναγκαιότητα οργάνωσης στις επιθέσεις κράτους- κεφαλαίου είναι ζωτικής σημασίας. Η κρίση που δημιουργεί αναπόφευκτα ο καπιταλισμός μέσα από τις συνεχής αντιφάσεις του, σέρνει μαζί του και εμάς, όπου χωρίς συλλογικές αντιστάσεις και κοινωνική αλληλεγγύη φαίνεται ανίκητος.

Η δημιουργία ενός κινήματος που να συνδέει όλα τα επιμέρους ζητήματα που πλήττουν την κοινωνία (εργασιακά, χρέος, περιβαλλοντική καταστροφή κτλ) και να κατευθύνεται μαχητικά ενάντια τόσο στις πολιτικές τους όσο και στο σύστημα που τους γεννά,  είναι επιτακτική ανάγκη.

ΜΟΝΟΣ ΔΡΟΜΟΣ Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ, ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΟΠΛΙΖΕΤΑΙ ΠΕΘΑΙΝΕΙ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΕ ΚΡΑΤΟΣ, ΤΡΑΠΕΖΕΣ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ.

Bandiera – Συλλογικότητα Αναρχικών και Κομμουνιστών

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.